رفتن به محتوای اصلی
مهندس پیاده‌سازی

گزارش امکان‌سنجی هوشمندسازی چیست و چطور ساخته می‌شود؟

۶ دقیقه مطالعه

در این مقاله

ده ایده دارید: چت‌بات برای سایت، خلاصه‌ساز برای جلسه‌ها، خواندن خودکار فاکتورها، پاسخ به پیام‌های مشتری. همه خوب به نظر می‌رسند و هیچ‌کدام را شروع نکرده‌اید، چون نمی‌دانید کدام اول است و کدام فقط جذاب است. نقشه راه هوش مصنوعی دقیقاً برای شکستن همین بن‌بست است.

بدون گزارش، معمولاً دو اتفاق می‌افتد. یا اولین ایده‌ای که کسی در جلسه گفت ساخته می‌شود، یا چون انتخاب سخت است، هیچ چیز ساخته نمی‌شود و رقبا جلو می‌افتند. هر دو بهایی دارد: ماه‌ها زمان تیم، و هزینه کاری که به دردی نخورد.

در این نوشته می‌بینید گزارش امکان‌سنجی هوشمندسازی چیست، از چه بخش‌هایی ساخته می‌شود، چه چیزی نیست و خودتان قبل از هر گفت‌وگویی چطور بخش اولش را بنویسید.

گزارش امکان‌سنجی هوشمندسازی چیست؟

گزارش امکان‌سنجی هوشمندسازی نوشته‌ای کوتاه از فرایندهای اصلی کسب‌وکار شماست که چهار پرسش را پاسخ می‌دهد: کار امروز چطور پیش می‌رود، در هر فرایند زمان و پول کجا هدر می‌رود، هوش مصنوعی کدام کارها را می‌تواند برعهده بگیرد یا سریع‌تر کند، و اول چه چیزی ساخته شود.

این‌جا «گزارش» به معنای سند تشریفاتی نیست. مثل نقشه راه واقعی است: باید بتوانید با آن تصمیم بگیرید از کدام مسیر بروید. اگر بعد از خواندنش هنوز نمی‌دانید فردا صبح چه کنید، گزارش ناقص است.

هیچ قالب یا حجم ثابتی برای آن تعریف نکرده‌ایم و برایش زمان تحویل هم قول نمی‌دهیم. چیزی که ثابت است محتوای آن است، یعنی همان چهار بخشی که در ادامه آمده.

چهار بخش گزارش چیست؟

هر گزارش چهار بخش دارد و هر بخش یک تصمیم را ممکن می‌کند. بخش اول فرایندها را می‌نویسد، دوم هدررفت را نشان می‌دهد، سوم نقش هوش مصنوعی را مشخص می‌کند و چهارم شروع را انتخاب می‌کند.

بخشچه می‌گویدچه تصمیمی را ممکن می‌کند
فرایندهای شمامهم‌ترین راه‌هایی که کار واقعاً پیش می‌رود، از اولین تماس مشتری تا تحویل و پیگیریآیا همه در یک تصویر مشترک هستیم؟
جایی که زمان و پول هدر می‌روددر هر فرایند، کجا ساعت‌ها صرف تایپ دوباره، انتظار و اصلاح اشتباه می‌شودکدام هدررفت ارزش حل شدن دارد؟
کارهایی که هوش مصنوعی برعهده می‌گیردکدام کارها را هوش مصنوعی می‌تواند انجام دهد یا سریع‌تر کند و کدام باید دست آدم‌ها بماندچه چیزی اصلاً با هوش مصنوعی حل‌شدنی است؟
از کجا باید شروع کردیک نقطه شروع که با سودش انتخاب شدهاولین ساخت کدام است؟

بخش آخر مهم‌ترین است، چون گزارش بدون «اول این» فقط یک فهرست است. فهرست طولانی تصمیم نمی‌گیرد؛ آدم‌ها را سردرگم می‌کند.

یک نمونه فرضی چه شکلی دارد؟

برای دیدن شکل کار، یک مطب دندانپزشکی فرضی در تهران را در نظر بگیرید. عددها و جزئیات فرضی‌اند و فقط برای فهم قالب نوشته شده‌اند.

فرایندها: نوبت‌گیری تلفنی و پیام‌رسان، یادآوری نوبت، پذیرش، پرونده بیمار، صورتحساب و پیگیری بعد از درمان.

هدررفت: منشی هر روز بخش زیادی از وقتش را صرف جواب دادن به سؤال‌های تکراری درباره ساعت کار و وقت خالی می‌کند. یادآوری نوبت دستی است و گاهی فراموش می‌شود. پیگیری بعد از درمان اصلاً انجام نمی‌شود.

کار هوش مصنوعی: پاسخ به سؤال‌های تکراری و پیشنهاد وقت خالی را می‌شود خودکار کرد. یادآوری نوبت هم. اما تشخیص، توضیح درمان و هر گفت‌وگوی حساس با بیمار باید دست آدم‌ها بماند.

شروع: پاسخ‌دهی به پرسش‌های تکراری و یادآوری نوبت، چون هر روز تکرار می‌شوند، خطای کمی دارند و منشی را آزاد می‌کنند. پیگیری بعد از درمان بعداً.

توجه کنید در این نمونه هیچ جا عنوان «حتماً هوش مصنوعی» نیست. در بخش سوم یک خط روشن هست که کدام کار را به هوش مصنوعی نمی‌دهیم. گزارش صادق، جاهایی را هم که لازم نیست نشان می‌دهد.

گزارش چه چیزی نیست؟

گزارش امکان‌سنجی پیشنهاد قیمت نیست، برنامه سه‌ساله نیست و تعهد به خرید هم نیست. فقط می‌گوید کجا و چرا شروع کنید.

یک سند «استراتژی هوش مصنوعی» پنجاه صفحه‌ای هم نیست که با یک شرکت بزرگ مشاوره ساخته می‌شود. اگر فقط مایلید بدانید چه کنید، همین گزارش کافی است. اگر هم بخواهید، می‌توانید با آن به سراغ هر شریک دیگری بروید. هدف این است که شما تصمیم‌گیر باشید، نه وابسته. درباره هزینه هم چیزی در آن نمی‌نویسیم، چون دامنه هر پروژه بعد از شناخت و با هم مشخص می‌شود؛ عوامل مؤثر بر هزینه را در هزینه پیاده‌سازی هوش مصنوعی چه عواملی دارد می‌خوانید.

چطور خودتان پیش از هر گفت‌وگو شروع کنید؟

با یک ساعت نوشتن: سه فرایندی را که بیشترین وقت تیم را می‌گیرد فهرست کنید و برای هر کدام بنویسید از کجا شروع می‌شود و کجا تمام می‌شود. این تمرین ساده بخش اول گزارش است.

  1. سه فرایند را انتخاب کنید. آن‌هایی که اگر متوقف شوند، همه می‌فهمند. مثلاً دریافت سفارش، صدور فاکتور و پاسخ به مشتری.
  2. هر فرایند را مرحله‌به‌مرحله بنویسید. هر بار که کاری دوباره تایپ می‌شود یا کسی منتظر کس دیگر می‌ماند، کنارش علامت بگذارید.
  3. برای هر علامت، تخمین بزنید. هفته‌ای چند بار؟ هر بار چند دقیقه؟ دقیق نباشد مهم نیست؛ مرتبه بزرگی کافی است.
  4. بنویسید خطا کجا گران است. جایی که یک اشتباه مشتری از دست می‌دهد یا پول از بین می‌برد، از جایی که اشتباه فقط کمی ناراحت‌کننده است جداست.
  5. ببینید کدام علامت‌ها شبیه‌اند. اغلب سه هدررفت مختلف یک ریشه دارند، مثلاً داده‌ای که در دو جا وارد می‌شود.

با همین برگه، گفت‌وگوی حرفه‌ای با هر کسی بسیار مفیدتر می‌شود. اگر می‌خواهید بسنجید شرکتتان از نظر داده و فرایند آماده است یا نه، خودآزمایی آمادگی هوش مصنوعی را هم ببینید.

گزارش چطور به یک پروژه تبدیل می‌شود؟

اولین مورد گزارش می‌شود اولین ساخت، و بقیه به ترتیب می‌ایستند. گزارش با ساخت زنده می‌ماند: هر چه می‌سازید و اندازه می‌گیرید، ترتیب موارد بعدی را اصلاح می‌کند.

در روش ما، گام دوم از پنج گام «نقشه» است و گزارش امکان‌سنجی خروجی آن: شناخت، نقشه، ساخت، اتصال، اجرا و بهبود. گام «شناخت» همان گفت‌وگویی است که گزارش از آن بیرون می‌آید. بعد از گزارش، اولین مورد ساخته می‌شود و به ابزارهای شما وصل می‌شود. مسیر کامل در مهندس پیاده‌سازی (FDE) در کسب‌وکار شما دقیقاً چه می‌کند آمده، و اینکه چنین کاری را معمولاً چه کسی انجام می‌دهد در مهندس پیاده‌سازی چیست.

برای انتخاب بین چند ایده خوب هم می‌توانید اولین پروژه هوش مصنوعی را چطور انتخاب کنیم را بخوانید.

گزارش را از بلنک پیکسل چطور بگیرید؟

گزارش را بعد از یک گفت‌وگو با کسی از تیم ما می‌گیرید. اول کمی درباره کسب‌وکار و کارهایی که وقت تیم را می‌گیرد می‌نویسید، یک نفر از تیم آن را می‌خواند و با شما صحبت می‌کند، و بعد گزارش مکتوب شما را می‌فرستد.

گزارش رایگان است و هیچ تعهدی برای ساختن با ما ندارد؛ گزارش مال خود شماست و می‌توانید با آن هر تصمیمی بگیرید. فرم درخواست در صفحه تماس است و پاسخ را یک آدم واقعی می‌دهد.

پرسش‌های رایج

گزارش امکان‌سنجی هوشمندسازی را چه کسی می‌سازد؟

یک نفر از تیم مهندسی با گفت‌وگو با شما و کسانی که فرایند را اجرا می‌کنند. بهتر است حداقل یک نفر از خود تیم عملیات هم در گفت‌وگو باشد، چون بخش بزرگی از اطلاعات واقعی در ذهن آن‌هاست.

آیا با گرفتن گزارش باید پروژه را با شما بسازم؟

نه. گزارش تعهدی ایجاد نمی‌کند. می‌توانید آن را نگه دارید، با تیم داخلی خودتان یا هر شریک دیگری سراغ ساخت بروید.

گزارش با «استراتژی هوش مصنوعی» چه فرقی دارد؟

استراتژی معمولاً جهت کلی و اصول را می‌گوید. گزارش کوچک‌تر و عملی‌تر است: از فرایندهای واقعی شما شروع می‌شود و به یک نقطه شروع مشخص می‌رسد.

اگر هنوز نمی‌دانم دقیقاً چه فرایندهایی مشکل دارند چه؟

مشکلی نیست؛ همین گزارش برای روشن کردن آن است. فقط کافی است بگویید کارهای تیم شما چه چیزهایی هستند و کجا حس می‌کنید زمان تلف می‌شود.

نوشته تیم بلنک پیکسلمنتشرشده در ۲۱ آبان ۱۴۰۵

راهکار مرتبط

امکان‌سنجی هوشمندسازی کسب‌وکار

یک گفت‌وگوی رایگان درباره کسب‌وکارتان، و بعد گزارش امکان‌سنجی مکتوب از فرایندهایتان: زمان و پول کجا هدر می‌رود، هوش مصنوعی چه کارهایی را می‌تواند برعهده بگیرد و از کجا باید شروع کرد.

ببینید هوش مصنوعی کجا بیشترین صرفه‌جویی را برایتان دارد.

یک گفت‌وگوی رایگان درباره کسب‌وکارتان، و بعد گزارش امکان‌سنجی مکتوب از فرایندهایتان: زمان و پول کجا هدر می‌رود، هوش مصنوعی چه کارهایی را می‌تواند برعهده بگیرد و از کجا باید شروع کرد.